Τα προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στο νο. 165-169, στους Αμπελόκηπους, είναι ένας ιστορικός πολεοδομικός σχηματισμός. Οι 8 πολυκατοικίες των προσφυγικών κατασκευάστηκαν με κρατική μέριμνα μεταξύ 1933-1935, για την αντιμετώπιση της έντονης στεγαστικής κρίσης λόγω της μικρασιατικής καταστροφής που προέκυψε από τον μεγαλοϊδεατισμό του ελληνικού κεφαλαίου και κράτους.
Τα προσφυγικά αλλά και ο κοινόχρηστος δημόσιος χώρος τους, για δεκαετίες, απαξιώθηκαν συστηματικά από την πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς. Κανένα ενδιαφέρον δεν υπήρξε για την συντήρηση, αναστήλωση και την γενικότερη φροντίδα τους. Παρόλο που οι κατοικίες αυτές, είναι ένα ζωντανό ιστορικό αποτύπωμα στην σύγχρονη πόλη και ένα δείγμα μιας ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής κατασκευής. Όμως δεν είναι μόνο αυτά. Στο παρόν, πολλοί άνθρωποι, όλων των ηλικιών, με διαφορετικές πολιτισμικές, εθνοτικές και θρησκευτικές καταβολές έχοντας δημιουργήσει την Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών, συγκροτούν συλλογικότητες και επιχειρούν να ζουν και να λειτουργούν ομαδικά και κοινοτικά. Τα προσφυγικά αποτελούν ένα κοινωνικό πείραμα, ένα ζωντανό κύτταρο κοινοτικού και συλλογικού τρόπου ζωής. Στα Προσφυγικά κατοικούν πάνω από 400 άνθρωποι. Έλληνες, πρόσφυγες και μετανάστες, 50 παιδιά, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, καρκινοπαθείς, υπερήλικες κ.ά.
Στα 16 χρόνια λειτουργίας της, η Κοινότητα έχει συγκροτήσει 22 αυτόνομες δομές κοινωνικής αυτάρκειας, ωφέλειας και αυτοοργάνωσης για τους κατοίκους των Προσφυγικών και των γύρω περιοχών. Αγωνίζεται και στηρίζει άτομα με εξαρτήσεις και συνεργάζεται με τις δομές απεξάρτησης του 18 άνω. Η "πρόθεση "του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας και της Δ.Υ.Π.Α να εντάξει τα προσφυγικά στην γενικότερη ανοικοδόμηση και επαναχρησιμοποίηση τους με όρους αγοράς και μάρκετινγκ, προκαλεί ανησυχία και προβληματισμό. Στον διαγωνισμό που έχει προκηρυχθεί, οι αρμόδιες αρχές ευαγγελίζονται ξενώνα φιλοξενίας για τους συνοδούς ασθενών στον "Άγιο Σάββα", όμως αυτό ήδη συμβαίνει. Αυτό ακριβώς και πολλά ακόμη, προστάτεψαν και συνεχίζουν να προστατεύουν και να φροντίζουν η Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών. Από το 2010, όπου λειτουργεί το μοντέλο αυτοδιαχείρισης, υπάρχουν δωρεάν χώροι φιλοξενίας συγγενών νοσούντων ανθρώπων στο αντικαρκινικό νοσοκομείο Άγιος Σάββας. Όλα αυτά συμβαίνουν καθημερινά μέσα σε κλίμα εύρυθμης συνύπαρξης και αρμονίας των κατοίκων των προσφυγικών και της υπόλοιπης γειτονιάς. Επιπλέον, μέσα στον τελευταίο χρόνο έχει ανακοινωθεί δημόσια η απόφαση της Κοινότητας για συντήρηση και αποκατάσταση των Προσφυγικών, με δική της αυτοχρηματοδότηση και με τη συμμετοχή ομάδας αλληλέγγυων αρχιτεκτόνων, μηχανικών και άλλων ανθρώπων τεχνικής ειδίκευσης.
Τα τελευταία χρόνια, η εμπορευματοποίηση κάθε δημοσίου χώρου, το ξέφρενο ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου στα ιδιωτικά συμφέροντα και οι τακτικές/πολιτικές του real estate έχουν ελαττώσει τους δημοσίους χώρους. Ταυτόχρονα μια σειρά από κεντρικές κρατικές πολιτικές (χαμηλός βασικός μισθός, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων, κατάργηση τριετιών από το 2012-2024,. αντεργατικοί νόμοι, υπερφορολόγηση των πολλών κ.α) έχουν σπρώξει ένα μεγάλο κομμάτι της εργατικής τάξης στην ανέχεια και έχουν εκτοξεύσει τα ενοίκια και τα είδη πρώτης ανάγκης στο Θεό. Εμείς οι εργαζόμενοι οδηγοί δικύκλου, κούριερ, διανομείς, υπάλληλοι εξωτερικών εργασιών με δίκυκλο, και σύσσωμη η εργατική τάξη, οδηγούμαστε στον αποκλεισμό και στην ενοικίαση οικιών, που μετά βίας καλύπτονται από τους πενιχρούς μισθούς μας, χωρίς όμως να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες μας. Αποτελεί δικαιολογία και πρόφαση, από την πλευρά των αρχών, η επικείμενη ανάπλαση, ο πραγματικός λόγος είναι η συμμετοχή της κοινότητας σε μια σειρά από κοινωνικούς και ταξικούς αγώνες και η έχθρα της εξουσίας απέναντι σε συλλογικές προσπάθειες οργάνωσης και ζωής.
Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών πήρε την απόφαση να υπερασπιστεί μέχρι τέλους την κοινωνική της πρόταση, τους ανθρώπους, τις δομές και την ιστορική μνήμη των Προσφυγικών. Σε αυτή την απόφαση η κοινότητα δεν είναι μόνη της. Δεκάδες κοινωνικές δράσεις για την υπεράσπιση τους, λαμβάνουν χώρα στον ιστό της πόλης από ένα μεγάλο κομμάτι της ενεργής κοινωνίας. Πάνω σε αυτή τη συλλογική απόφαση υπεράσπισης από τις 5 Φλεβάρη του 2026, ένα μέλος και κάτοικος των προσφυγικών, ο Αριστοτέλης Χαντζής, ξεκίνησε απεργία πείνας μέχρι θανάτου, με ύψιστο σεβασμό προς τη ζωή.
Με αυτό το ψήφισμα, δηλώνουμε την αλληλεγγύη μας στην Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών και απαιτούμε την άμεση ακύρωση της σύμβασης από την περιφέρεια Αττικής. Καμία ανάπλαση που συνοδεύεται με εκκενώσεις, κρατική βια και καταστολή δεν γίνεται για την κοινωνία, αλλά για τα ιδιωτικά συμφέροντα. Να συνεχίσει η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών να υπάρχει, να συνεχίσει η παραμονή των κατοίκων στα κτήρια και να συνεχίσουν την λειτουργία τους το σύνολο των δομών της Κοινότητας, γιατί με αυτούς τους τρόπους γίνεται ο κόσμος καλύτερος και στρώνετε ο δρόμος για να οικοδομήσουμε κοινωνίες αλληλεγγύης, αλληλοβοήθειας, σεβασμού και ενσυναίσθησης.
Αθήνα, Μάης 2026
Συνέλευση Βάσης Εργαζομένων Οδηγών Δικύκλου
