Ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας
Η ψευδεπίγραφη freelance εργασία είναι εργασία χωρίς δικαιώματα
Η ευρωπαϊκή οδηγία 2024/283, για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες είναι μία αναγκαία νομοθετική πράξη, που θα έπρεπε ήδη να έχει ενσωματωθεί στη νομοθεσία του ελληνικού κράτους. Βρισκόμαστε λίγο πριν την εκπνοή της διορίας (12/2026) , που είχαν τα κράτη της ΕΕ για να την ενσωματώσουν στις εθνικές νομοθεσίες τους, ενώ θα έπρεπε να έχει υιοθετηθεί από την πρώτη στιγμή. Η ευρωπαϊκή οδηγία 2024/283 είναι σημαντική, διότι θέτει τις "βασικές γραμμές" για ένα δίχτυ προστασίας των εργατικών -ατομικών & συλλογικών- δικαιωμάτων και των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων.
Το σωματείο μας, από την πρώτη στιγμή, έχει αναδείξει την σημαντικότητα της οδηγίας, με μια σειρά δραστηριοτήτων. Τον Μάρτη του 2024, όταν η οδηγία ήταν ακόμη υπό συζήτηση, στείλαμε δελτίου τύπου με τις θέσεις μας στους ευρωβουλευτές όλων των κομμάτων του ελληνικού κοινοβουλίου, στους Έλληνες ευρωπαϊκούς επιτρόπους που ασχολούνταν με την οδηγία, στο αθηναϊκό πρακτορείο ειδήσεων καθώς και στις αρμόδιες γενικές γραμματείες του υπουργείου εργασίας. Στις 9 Μάρτη 2024 εκδώσαμε 4σελιδο ενημερωτικό έντυπο και διοργανώσαμε μοτοπορεία, όπου πραγματοποιήσαμε ολιγόλεπτες στάσεις στις πρεσβείες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Εσθονίας, στο υπουργείο εργασίας και στα γραφεία της ΕΕ. Στις στάσεις θυροκολλήσαμε το δελτίο τύπου με τις θέσεις μας για την ευρωπαϊκή οδηγία, μοιράσαμε κείμενα στους περαστικούς και ανοίγαμε πανό. Η παρέμβαση έγινε πριν την κρίσιμη και τελική ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο, καθώς οι κυβερνήσεις της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Εσθονίας και της Γαλλίας είχαν μπλοκάρει την οδηγία και ζητούσαν αλλαγές που θα ωφελούσαν τις πολυεθνικές εταιρείες. Ειδικότερα, τον Δεκέμβριο του 2023 στο Ευρωκοινοβούλιο η ελληνική κυβέρνηση καταψήφισε την οδηγία, ενώ τον Φλεβάρη του 2024 απείχε, εμποδίζοντας με την απουσία της, την ψήφιση του.
Τον Ιούνη του 2024 εκδώσαμε μπροσούρα για τις εταιρείες πλατφόρμες, όπου ένα κεφάλαιο αναφέρεται στην εν λόγω οδηγία, ενώ το Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς πραγματοποιήσαμε ανοιχτή συνδικαλιστική εκδήλωση για τις εταιρείες πλατφόρμες και την ευρωπαϊκή οδηγία.
Γιατί η ευρωπαϊκή οδηγία είναι σημαντική και είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία;
Διότι στην χώρα μας οι εταιρείες πλατφόρμες έχουν επιβάλλει ένα ιδιότυπο καθεστώς εργασίας, που εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα τους, και η εργατική νομοθεσία καταστρατηγείται συνεχώς. Ανάμεσα στα άλλα, έχουν επιφέρει τις εξής αλλαγές προς το χειρότερο για τους εργαζόμενους:
- Απολύουν κατά το δοκούν και βαφτίζουν την απόλυση "τερματισμό συνεργασίας", χωρίς καμία εξήγηση και πολύ συχνά αυθαίρετα και καταχρηστικά μετά από διαμαρτυρία του διανομέα.
- Η 7ήμερη και 12ωρη εργασία έχει γίνει καθεστώς, η ανάπαυση έχει καταργηθεί. Οι υποσχέσεις των εταιρειών για ελεύθερο ωράριο κατέληξαν σε δουλειά χωρίς ωράριο.
- Η 24ωρη διανομή και η διανομή με όλα τα μέσα (πατίνια, μονόροδα, ποδήλατα) εγκυμονεί περισσότερους κινδύνους για εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα από ποτέ άλλοτε.
- Παρακρατούν χρήματα αυθαίρετα από τους διανομείς.
- Αξιολογούν τους εργαζόμενους με άγνωστα και αδιαφανή κριτήρια.
- Χρεώνουν τους διανομείς τον εξοπλισμό προστασίας, ενώ έπρεπε να τον παρέχουν δωρεάν.
- Δεν καταβάλλουν την αποζημίωση χρήσης και συντήρησης (ισούται τουλάχιστον με το 15% του βασικού μισθού), αλλά την συμψηφίζουν αυθαίρετα με την αμοιβή της παραγγελίας.
- Τιμωρούν τους διανομείς που απορρίπτουν κρατώντας τους για κάποιο χρονικό διάστημα εκτός προγράμματος (αναγκαστικό διάλειμμα).
- Έχουν φτιάξει στόλους διανομέων, στους οποίους οι διανομείς , κυρίως μετανάστες, εργάζονται με καταπατημένα τα εργατικά δικαιώματα, συχνά ανασφάλιστοι ή υποδηλωμένοι. Πληρώνονται με το κομμάτι και πληρώνουν τον εργολάβο από τον τζίρο τους, ενώ καταβάλλουν και χρήματα για το δίκυκλο που εργάζονται.
- Δεν δίνουν κανέναν στοιχείο όταν τους ζητείται από εργαζόμενους ή σωματεία.
Η ευρωπαϊκή οδηγία
Το σύνολό των άρθρων της ευρωπαϊκής οδηγίας 2024/283, θα πρέπει να υιοθετηθούν αυτούσια. Καθώς:
- Θέτουν όρια στη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων παρακολούθησης ή λήψης αποφάσεων από τις ψηφιακές πλατφόρµες εργασίας και ο εργαζόμενος ή ένας συνδικαλιστικός φορέας µπορεί να ζητήσει εγγράφως τον λόγο µετά από οποιαδήποτε απόφαση του αλγόριθµού (άρθρα 7,9,10,11,12,16,17).
- Απαγορεύουν τη συλλογή και διατήρηση των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων, των πελατών και των καταστημάτων και απαιτεί οι πλατφόρμες να έχουν διαφάνεια στον αλγόριθμο. (άρθρα 7, 8,13,14,16,17,28).
- Δίνουν το δικαίωµα στις αρχές να ελέγχουν το καθεστώς εργασίας στις πλατφόρµες (άρθρο 6).
- Δίνουν δικαίωµα σε συνδικαλιστικούς φορείς να ζητούν ελέγχους, να κινούν δικαστικούς αγώνες ενάντια στις πλατφόρµες όσο αφορά τα αυτοματοποιημένα συστήματα λήψεων αποφάσεων και παρακολούθησης, την ύπαρξη ή µη ψευδεπίγραφης freelance εργασίας και αν τηρείται η εργατική νοµοθεσία (άρθρα 13,14,15,16,17,19).
- Υποχρεώνουν τις πλατφόρµες να δίνουν στοιχεία όταν τους ζητούνται από φορείς ή θεσµούς (δικαστικές αρχές ή το ΣΕΠΕ).
- Προστατεύουν τους εργαζόµενους και τους εκπροσώπους τους από την δυσµενή µεταχείριση των εταιρειών και τις απολύσεις (άρθρα 22, 23).
- Τα ευρωπαϊκά κράτη θα πρέπει να συστήσουν µηχανισµούς εποπτείας της δράσης των εταιρειών και να επιβάλλουν κυρώσεις όταν δεν συμμορφώνονται µε το νοµικό πλαίσιο (άρθρο 24)
- Τα άρθρα προβλέπουν, υποστήριξη των συλλογικών διαπραγματεύσεων στις εταιρείες πλατφόρµες από τα κράτη - μέλη (άρθρο 25).
Η ψευδεπίγραφη freelance εργασία απορρυθμίζει πλήρως την αγορά εργασίας. Οι εταιρείες πλατφόρμες βάφτισαν το ψάρι κρέας και την εξαρτημένη εργασία, freelance εργασία, ώστε να μην έχουν υποχρεώσεις έναντι των εργαζομένων τους ( για παράδειγμα σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή δυστυχήματος, οι εταιρείες δεν έχουν ευθύνη), παρά μόνο κέρδη από την ψευδεπίγραφη freelance εργασία. Αυτα τα άρθρα της οδηγίας, βάζουν ένα πρώτο στοπ στις αυθαιρεσίες και στην ασυδοσία των εταιρειών πλατφόρμας. Ακόμη, στρώνουν το δρόμο για να χτυπήσουμε την ψευδεπίγραφη freelance εργασία και να αποδείξουμε οι διανομείς, την πραγματική φύση της εργασίας μας.
Κατάργηση της ψευδεπίγραφης freelance εργασίας
Συμβάσεις αορίστου χρόνου με πλήρη μισθολογικά και ασφαλιστικά δικαιώματα στους διανομείς στις εταιρείες πλατφόρμες
